Rozmnażanie krzewów z patyków (sadzonek zdrewniałych) to nie tylko ekonomiczny sposób na stworzenie żywopłotu, ale również satysfakcjonujące doświadczenie ogrodnicze. Zamiast wydawać majątek na gotowe sadzonki, możesz wykorzystać zwykłe „patyki” – zdrewniałe pędy z istniejących krzewów, aby stworzyć nowe rośliny. Ten naturalny sposób rozmnażania sprawdza się doskonale przy wielu gatunkach, w tym hortensji, ligustru czy agrestu. W tym poradniku dowiesz się, jak krok po kroku przygotować, posadzić i pielęgnować sadzonki zdrewniałe, aby uzyskać bujny żywopłot praktycznie za darmo.
Spis treści
- Czym są sadzonki zdrewniałe i dlaczego warto je stosować?
- Kiedy pobierać sadzonki zdrewniałe – najlepszy czas na rozmnażanie
- Jak przygotować sadzonki zdrewniałe do sadzenia – praktyczna instrukcja
- Metody sadzenia sadzonek zdrewniałych – w ziemi i w wodzie
- Rozmnażanie konkretnych gatunków – hortensja, ligustr, agrest
- Pielęgnacja sadzonek po posadzeniu – jak zapewnić im najlepszy start
- Zimowe przechowywanie hortensji w doniczce – praktyczne wskazówki
- Jak wyhodować hortensję z nasion – alternatywna metoda rozmnażania
- Podsumowanie – klucz do sukcesu w rozmnażaniu krzewów z patyków
Czym są sadzonki zdrewniałe i dlaczego warto je stosować?
Sadzonki zdrewniałe to proste i zdrowe pędy jednoroczne, które po posadzeniu utworzą nowe rośliny
Sadzonki zdrewniałe to fragmenty tegorocznych, już zdrewniałych pędów pobierane jesienią lub wczesną wiosną z krzewów liściastych. W przeciwieństwie do sadzonek zielnych, które są miękkie i soczyste, sadzonki zdrewniałe mają twardą korę i są bardziej odporne na trudne warunki. Ta metoda rozmnażania jest wyjątkowo prosta i ekonomiczna – nie wymaga specjalistycznego sprzętu, szklarni ani drogich preparatów.
Zalety sadzonek zdrewniałych:
- Bardzo niski koszt – praktycznie za darmo
- Wysoka odporność na mróz i trudne warunki
- Nie wymagają doniczek ani specjalnych warunków
- Można je sadzić bezpośrednio w gruncie
- Nie potrzebują skomplikowanych zabiegów pielęgnacyjnych
- Szybko się ukorzeniają i rosną
Sadzonki zdrewniałe to idealny sposób na rozmnożenie wielu popularnych krzewów żywopłotowych. Metoda ta sprawdza się szczególnie dobrze w przypadku roślin o miękkim drewnie, takich jak ligustr, hortensja bukietowa czy porzeczki. Rośliny o twardym drewnie, jak głóg czy berberys, trudniej ukorzeniają się tą metodą.
Kiedy pobierać sadzonki zdrewniałe – najlepszy czas na rozmnażanie

Jesień to idealny moment na pobieranie sadzonek zdrewniałych – rośliny wchodzą w stan spoczynku
Sadzonki zdrewniałe pobieramy w okresie spoczynku roślin, gdy nie mają one liści. Najlepszy czas to:
Jesień (październik-listopad)
To optymalny termin na pobieranie sadzonek zdrewniałych. Rośliny kończą wegetację, a pędy są już dobrze zdrewniałe. Sadzonki posadzone jesienią mają czas, aby przed zimą wytworzyć kalus (tkankę gojącą) i zaczątki korzeni, dzięki czemu wiosną szybciej ruszą ze wzrostem.
Wczesna wiosna (luty-marzec)
Drugi dobry termin na pobieranie sadzonek to okres przed rozpoczęciem wegetacji. Ważne, aby zrobić to zanim ruszą soki i rozwiną się pąki. Sadzonki pobrane wiosną również dobrze się ukorzeniają, choć mogą potrzebować więcej uwagi i podlewania w pierwszych miesiącach.
Nie wycinaj sadzonek podczas silnych mrozów – obcięty pęd na roślinie matecznej może przemarznąć, a sama sadzonka będzie trudna do posadzenia w zamarzniętej ziemi.
Jeśli nie możesz od razu posadzić pobranych sadzonek, zawiń je w wilgotną tkaninę lub gazety i przechowuj w chłodnym miejscu, np. w piwnicy lub lodówce. Nie przechowuj ich jednak zbyt długo – sadzonki nie mogą wyschnąć ani zgnić.
Jak przygotować sadzonki zdrewniałe do sadzenia – praktyczna instrukcja

Prawidłowe przygotowanie sadzonek zdrewniałych to klucz do sukcesu
Wybór odpowiednich pędów
Na sadzonki wybieraj proste i zdrowe pędy jednoroczne – te, które wyrosły w ostatnim sezonie. Rozpoznasz je po świeższej, bardziej kolorowej korze i braku rozgałęzień. Powinny być proste jak strzały i mieć grubość zbliżoną do ołówka. Unikaj pędów cienkich, chorych lub uszkodzonych.
Przygotowanie sadzonek krok po kroku
- Wybierz zdrowe, jednoroczne pędy o grubości ołówka.
- Przytnij je na kawałki długości 15-20 cm (mniej więcej długość ołówka).
- Górną część sadzonki (wierzchołek) przytnij ukośnie około 1 cm nad pąkiem – dzięki temu woda będzie spływać z rany.
- Dolną część (podstawę) przytnij na prosto, tuż pod pąkiem – to pomoże odróżnić górę od dołu sadzonki.
- Jeśli masz ukorzeniacz, zanurz dolną część sadzonki w preparacie – przyspieszy to wzrost korzeni.
Wskazówka: Górną końcówkę pędu lepiej odrzucić, ponieważ może być zbyt cienka i jeszcze nie całkiem zdrewniała, co zmniejsza szanse na ukorzenienie.
Tak przygotowane sadzonki są gotowe do posadzenia. Jeśli nie możesz posadzić ich od razu, zawiń je w wilgotną tkaninę i przechowaj w chłodnym miejscu, ale nie dłużej niż kilka dni.
Metody sadzenia sadzonek zdrewniałych – w ziemi i w wodzie

Sadzenie sadzonek bezpośrednio w gruncie to najprostsza metoda zakładania żywopłotu

Ukorzenianie w wodzie pozwala obserwować rozwój korzeni przed posadzeniem w gruncie
Sadzenie bezpośrednio w gruncie
To najprostsza i najczęściej stosowana metoda, idealna do zakładania żywopłotów:
- Wybierz miejsce odpowiednie dla danego gatunku (np. ligustr lubi słońce, hortensja półcień).
- Spulchnij glebę i oczyść ją z chwastów.
- Wbij sadzonki w ziemię na głębokość około 2/3 ich długości – nad powierzchnią powinien pozostać tylko jeden pąk lub para pąków.
- Sadzonki umieszczaj w odstępach 20-30 cm (w zależności od gatunku).
- Dokładnie podlej i delikatnie ubij ziemię wokół sadzonek.
Ukorzenianie w wodzie
Ta metoda sprawdza się szczególnie dobrze w przypadku hortensji:
- Umieść sadzonki w naczyniu z wodą tak, aby dolna część (około 1/3 długości) była zanurzona.
- Ustaw naczynie w jasnym miejscu, ale nie w bezpośrednim słońcu.
- Zmieniaj wodę co kilka dni, aby zapobiec gniciu.
- Po pojawieniu się korzeni (zwykle po 3-4 tygodniach) posadź sadzonki w doniczkach z ziemią lub bezpośrednio w gruncie.
Sadzenie w doniczkach
Metoda dobra dla początkujących i gdy chcemy mieć kontrolę nad warunkami:
- Przygotuj doniczki wypełnione mieszanką ziemi uniwersalnej i piasku lub perlitu (proporcja 1:1).
- Wbij sadzonki na głębokość 2/3 ich długości.
- Podlej i ustaw w chłodnym, jasnym miejscu, osłoniętym od wiatru.
- Wiosną, gdy sadzonki się ukorzenia i zaczną rosnąć, możesz przesadzić je na miejsce docelowe.
Niezależnie od wybranej metody, kluczem do sukcesu jest cierpliwość. Sadzonki zdrewniałe potrzebują czasu, aby się ukorzenić – pierwsze oznaki wzrostu zobaczysz dopiero wiosną.
Rozmnażanie konkretnych gatunków – hortensja, ligustr, agrest
Jak rozmnażać hortensję z sadzonek zdrewniałych

Hortensja bukietowa doskonale nadaje się do rozmnażania przez sadzonki zdrewniałe
Hortensja bukietowa (Hydrangea paniculata)
- Najlepszy czas: Późna jesień (październik-listopad)
- Długość ukorzeniania: 4-6 tygodni w wodzie, 3-4 miesiące w gruncie
- Metoda: Najlepiej ukorzeniać najpierw w wodzie, potem przenieść do ziemi
- Odstępy sadzenia: 80-100 cm dla roślin docelowych
- Wskazówki: Wybieraj pędy z dolnej części krzewu, które są najlepiej zdrewniałe
Hortensja ogrodowa (Hydrangea macrophylla)
- Najlepszy czas: Wczesna wiosna (luty-marzec)
- Długość ukorzeniania: 3-5 tygodni w wodzie, 2-3 miesiące w gruncie
- Metoda: Dobrze ukorzenia się zarówno w wodzie jak i w ziemi
- Odstępy sadzenia: 60-80 cm dla roślin docelowych
- Wskazówki: Sadzonki powinny mieć co najmniej 2-3 pary pąków
Jak rozmnażać ligustr z sadzonek zdrewniałych

Ligustr to jeden z najłatwiejszych krzewów do rozmnażania z sadzonek zdrewniałych
- Najlepszy czas: Jesień (październik) lub wczesna wiosna (marzec)
- Długość ukorzeniania: 2-3 miesiące
- Metoda: Najlepiej sadzić bezpośrednio w gruncie na miejsce docelowe
- Odstępy sadzenia: 20-30 cm dla żywopłotu
- Wskazówki: Ligustr jest wyjątkowo łatwy w ukorzenianiu, sadzonki można wbijać bezpośrednio w ziemię bez specjalnych przygotowań
Jak rozmnażać agrest z sadzonek zdrewniałych

Agrest można łatwo rozmnożyć z sadzonek zdrewniałych, uzyskując nowe krzewy owocowe
- Najlepszy czas: Późna jesień (listopad) lub bardzo wczesna wiosna (luty)
- Długość ukorzeniania: 3-4 miesiące
- Metoda: Najlepiej sadzić w doniczkach lub na rozsadniku, a po ukorzenieniu przenieść na miejsce docelowe
- Odstępy sadzenia: 100-120 cm dla krzewów docelowych
- Wskazówki: Wybieraj pędy dwuletnie, które są grubsze i lepiej się ukorzeniają
Jak długo ukorzenia się hortensja z sadzonek zdrewniałych?
Hortensja ukorzenia się w wodzie po około 3-6 tygodniach (widoczne białe korzenie), natomiast w gruncie proces ten trwa 3-4 miesiące. Pierwsze liście na sadzonkach pojawią się wiosną, ale pełne ukorzenienie i wzrost nastąpi dopiero po kilku miesiącach. Hortensja bukietowa ukorzenia się nieco dłużej niż hortensja ogrodowa.
Czy hortensja puści korzenie w wodzie?
Tak, hortensja bardzo dobrze ukorzenia się w wodzie. Sadzonki zdrewniałe hortensji umieszczone w naczyniu z wodą zwykle wypuszczają korzenie po 3-6 tygodniach. Ważne jest, aby regularnie zmieniać wodę (co 2-3 dni) i umieścić naczynie w jasnym miejscu, ale nie w bezpośrednim słońcu. Po pojawieniu się korzeni o długości około 2-3 cm, sadzonki można przenieść do ziemi.
Pielęgnacja sadzonek po posadzeniu – jak zapewnić im najlepszy start

Odpowiednia pielęgnacja po posadzeniu znacząco zwiększa szanse na ukorzenienie sadzonek
Podlewanie i nawożenie
Świeżo posadzone sadzonki zdrewniałe wymagają umiarkowanego podlewania. Gleba powinna być stale wilgotna, ale nie mokra. Zbyt obfite podlewanie może prowadzić do gnicia sadzonek. W pierwszym roku po posadzeniu unikaj stosowania nawozów – sadzonki potrzebują najpierw rozwinąć system korzeniowy. Dopiero w drugim roku, gdy rośliny się ukorzenia, możesz zacząć je nawozić, używając nawozów o niskiej zawartości azotu.
Ochrona przed mrozem i słońcem
Sadzonki posadzone jesienią warto zabezpieczyć przed silnymi mrozami, okrywając podstawę korą, słomą lub agrowłókniną. Wiosną natomiast należy chronić młode sadzonki przed intensywnym słońcem, które mogłoby je wysuszyć zanim zdążą rozwinąć korzenie. Dobrym rozwiązaniem jest ściółkowanie gleby wokół sadzonek, co pomaga utrzymać wilgoć i chroni przed chwastami.
Pierwsze cięcie
Bardzo ważnym zabiegiem jest pierwsze cięcie sadzonek po posadzeniu. Wykonujemy je wczesną wiosną, przycinając pędy na wysokości 20-30 cm od ziemi. Ten zabieg pobudza rośliny do wypuszczania nowych pędów od dołu, co sprawia, że przyszły żywopłot będzie gęsty od samej podstawy. W przypadku sadzonek posadzonych wiosną, pierwsze cięcie wykonujemy od razu po posadzeniu.
Uwaga: Nie daj się zwieść pierwszym liściom na sadzonkach! Jeśli wiosną na sadzonkach zaczną rozwijać się pąki i pierwsze liście, to jeszcze nie oznacza, że sadzonki się ukorzeniły. Wykorzystują one zapasy składników pokarmowych, które mają w sobie. Dopiero gdy zobaczysz nowe przyrosty o długości kilku centymetrów, możesz być pewien, że sadzonki się ukorzeniły.
Przesadzanie ukorzenionych sadzonek
Jeśli sadzonki były ukorzenianie w doniczkach lub na rozsadniku, najlepszym czasem na ich przesadzenie na miejsce docelowe jest wczesna wiosna lub jesień. Przed przesadzeniem dobrze jest podlać sadzonki, aby łatwiej było je wyjąć z ziemi. Przesadzając, staraj się nie uszkodzić młodych korzeni i od razu po przesadzeniu obficie podlej rośliny.
Zimowe przechowywanie hortensji w doniczce – praktyczne wskazówki

Odpowiednie zabezpieczenie hortensji w doniczce na zimę jest kluczowe dla jej przetrwania
Hortensje ukorzenianie w doniczkach wymagają szczególnej ochrony przed zimowymi mrozami. Ich system korzeniowy jest bardziej narażony na przemarzanie niż u roślin rosnących w gruncie. Oto jak prawidłowo przechować hortensje w doniczkach przez zimę:
- Wybierz odpowiednie miejsce – najlepiej chłodne, ale nie mroźne, np. nieogrzewany garaż, piwnica, szklarnia lub przydomowy taras przy ścianie domu.
- Ogranicz podlewanie – jesienią stopniowo zmniejszaj częstotliwość podlewania, ale nie dopuszczaj do całkowitego wyschnięcia podłoża.
- Zabezpiecz doniczkę – owiń ją materiałem izolacyjnym (agrowłóknina, bąbelkowa folia, juta) lub umieść w większej doniczce, a przestrzeń między nimi wypełnij korą, słomą lub styropianem.
- Zabezpiecz część nadziemną – okryj roślinę agrowłókniną lub stroiszem z gałązek iglastych.
- Umieść doniczkę na izolacji – nie stawiaj jej bezpośrednio na zimnym podłożu, lecz na styropianie lub drewnianej palecie.
Wskazówka: Jeśli przechowujesz hortensję w ciemnym pomieszczeniu, nie musisz jej przycinać jesienią. Jeśli jednak pozostaje na zewnątrz, warto skrócić pędy o 1/3 długości, aby zmniejszyć powierzchnię narażoną na mróz.
Wczesną wiosną, gdy minie ryzyko silnych mrozów, możesz wynieść doniczki na zewnątrz lub przesadzić ukorzenianie hortensje do gruntu. Pamiętaj, aby robić to stopniowo, przyzwyczajając rośliny do warunków zewnętrznych.
Jak wyhodować hortensję z nasion – alternatywna metoda rozmnażania

Hodowla hortensji z nasion jest trudniejsza niż z sadzonek, ale daje satysfakcję
Choć rozmnażanie hortensji z sadzonek zdrewniałych jest znacznie łatwiejsze i szybsze, hodowla z nasion to ciekawa alternatywa dla cierpliwych ogrodników. Trzeba jednak pamiętać, że rośliny wyhodowane z nasion mogą różnić się od rośliny matecznej, szczególnie w przypadku odmian mieszańcowych.
Pozyskiwanie nasion hortensji
Nasiona hortensji można zebrać jesienią z przekwitniętych kwiatostanów. Są bardzo drobne, przypominające pył. Aby je zebrać, umieść przekwitłe kwiatostany w papierowej torebce i pozostaw do wyschnięcia. Po kilku dniach potrząśnij torebką – nasiona powinny się wysypać.
Siew nasion krok po kroku
- Przygotuj płaskie pojemniki z drenażem wypełnione mieszanką torfu i perlitu (1:1).
- Delikatnie rozłóż nasiona na powierzchni podłoża – są tak drobne, że nie trzeba ich przykrywać ziemią.
- Spryskaj powierzchnię wodą z atomizera.
- Przykryj pojemnik folią lub szkłem, aby utrzymać wilgotność.
- Umieść w jasnym, ciepłym miejscu (temperatura około 20-22°C).
- Utrzymuj stałą wilgotność, regularnie spryskując podłoże.
Pielęgnacja siewek
Nasiona hortensji kiełkują po 2-3 tygodniach. Gdy siewki wykształcą 2-3 pary prawdziwych liści, można je pikować do indywidualnych doniczek. Młode rośliny wymagają regularnego podlewania i ochrony przed bezpośrednim słońcem. W pierwszym roku wzrostu najlepiej trzymać je w doniczkach w półcieniu. Na miejsce docelowe można je wysadzić dopiero w drugim roku.
Hodowla hortensji z nasion to proces długotrwały – od siewu do kwitnącej rośliny minie 2-3 lata. Dla porównania, sadzonki zdrewniałe mogą zakwitnąć już w drugim roku po posadzeniu.
Podsumowanie – klucz do sukcesu w rozmnażaniu krzewów z patyków

Cierpliwość i właściwa pielęgnacja prowadzą do bujnego żywopłotu z prostych patyków
Rozmnażanie krzewów z sadzonek zdrewniałych (patyków) to prosty i ekonomiczny sposób na stworzenie żywopłotu lub pozyskanie nowych roślin do ogrodu. Kluczem do sukcesu jest przestrzeganie kilku podstawowych zasad:
- Wybieraj odpowiedni czas na pobieranie sadzonek – najlepiej jesienią lub wczesną wiosną.
- Używaj tylko zdrowych, jednorocznych pędów o grubości ołówka.
- Prawidłowo przygotuj sadzonki – górę tnij ukośnie, dół prosto.
- Sadź na odpowiednią głębokość – około 2/3 długości sadzonki powinno być w ziemi.
- Zapewnij odpowiednią wilgotność, ale nie przelewaj.
- Uzbrój się w cierpliwość – pierwsze oznaki wzrostu pojawią się dopiero wiosną.
- Wykonaj pierwsze cięcie, aby pobudzić krzewienie się roślin od podstawy.
Pamiętaj, że różne gatunki krzewów mają różne wymagania i czas ukorzeniania. Hortensje najlepiej ukorzeniają się najpierw w wodzie, ligustr świetnie radzi sobie posadzony od razu w gruncie, a agrest preferuje ukorzenianie w doniczkach. Dostosuj metodę do konkretnego gatunku, a efekty z pewnością cię zachwycą.
Rozmnażanie krzewów z patyków to nie tylko oszczędność, ale również ogromna satysfakcja. Obserwowanie, jak z prostych zdrewniałych pędów wyrastają bujne krzewy, to jedno z najbardziej nagradzających doświadczeń ogrodniczych. Wypróbuj tę metodę, a przekonasz się, że ogrodnicze cuda naprawdę się zdarzają!

redaktor prowadząca dział Dom i Wnętrza na portalu SadzimyNadzieje.pl. Z pasji ogrodniczka, z zawodu architektka wnętrz. Wierzy, że dom to ekosystem, w którym zieleń odgrywa kluczową rolę. Na co dzień testuje nowe sposoby na przemycanie natury do miejskich mieszkań i udowadnia, że każdy może „sadzić nadzieję” na własnym parapecie.








